pogoda i położenie

Położenie geograficzne Petersburga motywuje występowanie białych nocy. Mimo stereotypów, klimat mało różni się od tego w Polsce. przeczytaj!

petersburg oficjalnie

Władzę pełni gubernator będący odpowiednikiem polskiego burmistrza, a zarazem wojewody. Zobacz flagę, wysłuchaj hymnu miasta. przeczytaj!

petersburskie metro

Petersburskie metro powstało ze zlecenia J. Stalina, który domagał się »pałaców dla ludu«. Dziś metro to hybryda leningradzko-petersburska. przeczytaj!

petersburżanie

W Petersburgu urodzili się nie tylko carowie. Stąd pochodzi D. Miedwiediew i W. Putin. Petersburżanami są też W. Nabokow i J. Brodski. przeczytaj!


    Na marginesie

  • Imię miasta.
    od 27(16) maja 1703 r. — Sankt Petersburg
    od 31(18) sierpnia 1914 r. — Piotrogród
    od 26 stycznia 1924 r. — Leningrad
    od 6 września 1991 r. — Sankt Petersburg
    *** W nawiasach podany daty wg kalendarza juliańskiego, który obowiązywał w Rosji do 1918 r.

    To właśnie 27 maja obchodzony w mieście jest dzień (założenia) Sankt Petersburga. Powyżej zdjęcie z innego (niemniej widowiskowego) petersburskiego festiwalu, Purpurowe żagle, który odbywa się na rzece Newie w sezonie białych nocy.

  • Nazewnictwo. Założony przez Piotra Wielkiego Petersburg to miasto w cześć świętego Piotra. Sankt Petersburg — nazwa oficjalna miasta, wg językoznawców — obecnie często nadużywana; Petersburg — forma zwyczajna, codzienna; Piter — zdrobnienie rozpowszechnione w latach 1924-91, często dla uniknięcia słowa Leningrad; nazwę tę popularyzował Josif Brodski w swych esejach; petersburżanin, petersburżanka — mieszkańcy miasta (określenia pochodne od 'petersburszczanin' są obecnie uważane za niepoprawne, choć spotykane są w literaturze); petersburski, petersburska — formy przymiotnikowe; obwód leningradzki — mimo przemianowania miasta, region pod Petersburgiem nosi nadal nazwę leningradzkiego.
  • Mimo rebrandingu miasta, region podmiejski pozostał obwodem leningradzkim (ros. Ленинградская область). Powierzchnia: 83 908 km², ludność: 1,7 mln (bez Petersburga). Na zdjęciu powyżej stoisko z produktami prosto spod Petersburga. Region pełni trzy podstawowe funkcje gospodarcze: produkcja żywności, gospodarka leśna (55% powierzchni obwodu zajmują lasy) oraz wypoczynek dla petersburżan. Najwiekszym miastem obwodu jest Kołpino, liczące około 140 tys. mieszkańców (Petersburg nie wlicza się w skład obwodu). W obrębie obwodu leningradzkiego wydobywa się torf, boksyty, fosforyty i łupki bitumiczne. W kwietniu 2008 r. mer Petersburga, Walentyna Matwijenko, wystąpiła o administracyjne połączenie miasta z obwodem.
  • Petersburżanie nie lubią ekstrawagancji. Na przykład tak mogło wyglądać centrum biznesu Ochta w Sankt Petersburgu. Na zdjęciu (niezrealizowany) projekt Herzog & De Meuron Architekten AG. Wskutek protestów mieszkańców koncepcja budowy nowoczesnego centrum biznesowego w Sankt Petersburgu została odrzucona. Powód? Budynek jest za wysoki!
  • Najwyższy budynek. Do lat 60-tych ubiegłego stulecia najwyższym budynkiem w Petersburgu była Twierdza Pietropawłowska (powyżej na zdjęciu, 122,5 m). W 1962 r. wybudowano 316-metrową wieżę telewizyjną na północy miasta. Wówczas była ona najwyższym budynkiem nie tylko w Petersburgu, ale także w Europie.
  • Fabryka Kirowska (ros. Кировский завод) to jeden z większych zakładów przemysłowych Petersburga. Obroty firmy szacowane są na kilkanaście miliardów rubli. Zakład został założony w 1801 r. przez Pawła I jako Kronsztadski Zakład Odlewniczy. Od początku swej działalności Kirowski produkuje maszyny. W czasach sowieckich fabrykowano tu nawet czołgi. Dziś coraz częściej mówi się o unowoczesnianiu zakładu, uruchamianiu innowacyjnych oddziałów przemysłu maszynowego i elektromaszynowego. Zakład zawsze słynął ze swej solidności; choć niektórzy przyznawali, iż »czego by w Kirowskim nie robili, zawsze wychodził z tego czołg«.
  • To nie Berlin! Na zdjęciu petersburski tramwaj na tle Wrót Moskiewskich. A jeśli już o komunikacji publicznej mowa - korzysta z niej codzień 70% petersburżan. Statystyczny petersburżanin dziennie traci na dojazd do pracy w dwie strony 56 minut. To mało, jak na 5-milionowe miasto, co zapewnia (oprócz tłoku) rozbudowana sieć metra w Petersburgu.

Krótko o mieście

Sankt Petersburg to po Moskwie drugie co do wielkości miasto w Rosji. Przez Rosjan bywa nazywany «północną stolicą», «kulturalną stolicą kraju», «Wenecją Północy», «Palmirą Północy».

Sankt Petersburg (ros. Санкт-Петербург) położony jest w delcie Newy nad Zatoką Fińską będącą częścią Morza Bałtyckiego. Petersburg jest położony średnio 3 m n. p. m., co determinuje częste (szczególnie w przeszłości historycznej) podmycia budynków przez Newę i wody morskie. Niedaleko Petersburga znajduje się też największe jezioro Europy - Ładoga. Współrzędne miasta to 59º 57’ N oraz 30º 19’ E. Z racji na dalekie północne położenie, występuje tu w lecie zjawisko białych nocy. Najdłuższy dzień trwa w tym czasie blisko 19 godzin, a Słońce tylko na krótko chowa się za horyzontem. Średnia temperatura w miesiącach zimowych wynosi -5,6 ºC, a letnich 15ºC. Merem Sankt Petersburga jest Gieorgij Połtawczenko. Zarząd miasta urzęduje w Instytucie Smolnym.

Przeczytaj więcej o położeniu i klimacie miasta.

Ludność Petersburga

Sankt Petersburg liczy 5,222 mln mieszkańców (stan na 1 stycznia 2016 r.), a aglomeracja zależnie od delimitacji od 5,2 do 6,3 mln ludzi. Ludność miasta aż w 92,5% stanowią Rosjanie. W Petersburgu mieszkają jednak przedstawiciele ponad 200 grup etnicznych. Jest to trzecie największe miasto Europy po Moskwie (12,1 mln) i Londynie (8,4 mln).

Pozostali to głównie Ukraińcy (1,5%), Białorusini (0,9%), Tatarzy (0,7%), Żydzi (0,6%) oraz przybysze z Kakukazu i Azji Centralnej. Do Petersburga imigrantów przyciąga nie tylko wysoki standard życia oraz możliwości zarobkowe, ale i możliwość zdobycia wykształcenia. Średnio statystycznie na 1 mieszkańca miasta przypadają 24 metry kw. powierzchni mieszkalnej.

Średnia oczekiwana długość życia w Sankt Petersburgu w 2013 r. wyniosła 74,2 lata, co stanowi wartość o 2,5 roku wyższą od średniej ogólnorosyjskiej. Najdłużej w Rosji żyją jednakże mieszkańcy Kaukazu, głównie z racji na łagodny klimat. Mimo iż liczba urodzeń jest niższa od liczby zgonów, napływ migracyjny ludności z innych regionów Rosji powoduje, iż przyrost rzeczywisty jest dodatni (patrz wykres 1) i w 2009 r. wyniósł 4‰. Należy zauważyć, iż ubytek naturalny w mieście jest niższy niż średnia dla całego kraju.

Wykres 1. Migracje i przyrost naturalny w Sankt Petersburgu

Blisko 70% petersburżan posiada wykształcenie wyższe. W Petersburgu znajduje się 56 publicznych i 45 prywatnych szkół wyższych, w których uczy się około 360 tysięcy studentów.

W mieście zarejestrowane są 268 konfesje i grupy religijne. Zdecydowana większość petersburżan jest jednak wyznania prawosławnego.W Petersburgu znajduje się również sześć kościołów katolickich. Liczba katolików oceniana jest na kilka tysięcy ludzi: wielu z nich jest pochodzenia polskiego. Wg rosyjskiego spisu powszechnego z 2010 r. w Petersburgu mieszka 2,6 tys. Polaków. Jednym z miejsc spotkań polskiej społeczności jest kościół katolicki Świętej Katarzyny zlokalizowany w samym centrum miasta, przy Newskim Prospekcie 32-34, w którym cotygodniowo odbywają się m.in. msze w j. polskim.

Gospodarka Petersburga

Petersburg to piąta najbogatsza jednostka administracyjna Rosji pod względem produktu krajowego (tutaj: lokalnego) brutto (PKB) — po Moskwie, obwodzie tiumeńskim, okręgu chanty-mansyjskim i obwodzie moskiewskim. Jeśli wziąć pod uwagę PKB per capita (tj. na osobę), to Petersburg zajmuje ósme miejsce w Rosji.

Sektor usług wytwarza 65,8% produktu brutto Sankt Petersburga, 34,2% — przemysł i budownictwo. Największa część produktu brutto miasta jest wytwarzana przez następujące sekcje ekonomiczne: przemysł przetwórczy, handel detaliczny i hurtowy, usługi związane z nieruchomościami oraz łączność. Przy czym w przeciwieństwie do tendencji występujących w większości miast europejskich w ciągu ostatniej dekady odnotowano wzrost znaczenia sekcji przemysłu przetwórczego przy jednoczesnym spadku udziału procentowego handlu detalicznego i hurtowego, łączności w PKB.

Pod Petersburgiem są zlokalizowane bieguny wysokich technologii (tzw. parki naukowe). Zgodnie z uchwalonym w 2005 r. projektem w obwodzie leningradzkim tworzona jest strefa wysokich technologii. W 2008 r. Petersburg generował 4,2% PKB Rosji, w ciągu ostatniej dekady znaczenie miasta w gospodarce kraju uległo wzmocnieniu (patrz wykres 2). Ostatnio obserwuje się wzrost inwestycji w rejonie Petersburga spowodowany przede wszystkim ulgami dla inwestorów, rosnącą atrakcyjnością rynku rosyjskiego oraz dogodnym położeniem miasta.

Wykres 2. Udział gospodarki Sankt Petersburga w PKB Rosji

Miasto stanowi ośrodek przemysłu ciężkiego (Zakład Kirowski, Elektrosiła, Leningradzki Zakład MetaliLMZ, Zakład Newski), a także stoczniowego (Stocznia Bałtycka), środków transportu (fabryki Toyota, Ford, Nissan, Skania-Piter), przemysłu precyzyjnego (np. optycznego — ŁOMO), spożywczego (szczególnie mięsnego, mleczarskiego, cukierniczego i przetwórstwa ryb), chemicznego i innych. W Petersburgu swoją siedzibę ma największy producent piwa w Rosji - kompania Baltika i założone w 1718 r. przedsiębiorstwo Poliustrowo — jeden z najstarszych producentów wód mineralnych w kraju.

Petersburg to największy bałtycki i drugi co do wielkości (po Noworosyjsku) port morski Rosji, a także ważny port rzeczny. 80 km na zachód od Petersburga znajduje się elektrownia atomowa w Sosnowym Borze o mocy 4000 MW (o 4 »bezpiecznych« reaktorach grafitowych). Petersburg stanowi wielki węzeł kolejowy i drogowy. Na uwagę zasługuje też 4-liniowe metro liczące ponad 100 km długości. Petersburg posiada też dwa lotniska: Pułkowo I (port wewnętrzny) i Pułkowo II (międzynarodowy).

Problemem Petersburga jest sytuacja ekologiczna - nadal około 15% ścieków komunalnych nie jest oczyszczanych. Około 30 km od Petersburga zlokalizowany jest składowisko Krasnyj bor, w którym zdeponowane jest około 1,5 mln ton toksycznych odpadów.

Turystyka w Petersburgu

Działalność turystyczna generuje obecnie 10% ogólnych dochodów budżetu miasta. W mieście znajduje się ponad 3000 zabytków i około 900 placówek kulturalnych.

Trzy główne stare arterie miasta to Prospekt Newski, Wozniesienski oraz ulica Grochowa, które rozchodzą się promieniście od pałacu Admiralicji. Petersburg położony jest na 42 wyspach, nad 40 kanałami. Wody wewnętrzne zajmują blisko 10% powierzchni miasta. W samym centrum miasta znajduje się ponad 300 mostów, natomiast w całym Petersburgu jest ich około 800, w tym 218 dla pieszych. Najdłuższy most, Bolszoj Obuchowskij most (Newa) liczy 2824 m, a najszerszy, Sinij most (Mojka) - 99,5 m szerokości.

W mieście znajduje się około 700 hoteli, za najsłynniejsze uznaje się Hotel Grand Europa oraz Astoria. Tylko w 2015 r. do użytku oddano 10 nowych hoteli. W 2015 r. do Petersburga przyjechało 6,5 mln turystów, co oznacza, że miasto wchodzi w dwudziestkę najczęściej odwiedzanych przez turystów miast świata. Spośród zagranicznych turystów przeważają Niemcy. Liczba turystów odwiedzających Petersburg od paru lat stale wzrasta. Problemem turyzmu w Petersburgu jest sezonowość: przyjazdy turystów rozkładają się głównie w czasie białych nocy (kiedy obłożenie hoteli sięga ponad 90%), natomiast znacznie mniej wycieczek odbywa się zimą czy jesienią.

W celu dalszego rozwoju turystyki stale rozbudowuje się bazę turystyczną. Władze miasta wytyczyły specjalne strefy, które przeznaczone będą jedynie pod budowę obiektów pobytowo-noclegowych oraz ich infrastruktury. Władze miasta zamierzają wydać w najbliższym czasie 150 mln rubli na reklamę miasta. Plan zakłada również wydanie 45 mln rubli na bilbordy reklamowe w stolicach Europy Zachodniej i Tokio. Kolejne 45 mln rubli jest przeznaczone na organizacje międzynarodowych wystaw i prezentacji.

Przeczytaj więcej o zabytkach miasta.

Historia i współczesność Petersburga

Za datę założenia Sankt Petersburga uznaje się 27 maja 1703 roku. Pierwszym budynkiem miasta była Twierdza Pietropawłowska. W 1712 r. Petersburg był desygnowany na stolicę Rosji.

Dogodne położenie Sankt Petersburga dawało Rosji nie tylko upragniony dostęp do Bałtyku, ale stanowiło również jej okno do Europy. Miasto stale się rozrastało i stało się powodem do dumy i zachwytu carów. Na początku XIX wieku w Sankt Petersburgu mieszkało już więcej ludzi niż w Moskwie. Petersburg opisywany przez Napoleona jako mózg Rosji nie był głównym celem ofensywy francuskiej w 1812 r. Napoleon zaatakował bowiem na starą stolicę, serce Rosji, Moskwę. Dzięki temu Petersburg nie został zniszczony.

Wykres 3. Liczba ludności Sankt Petersburga

Kiedy Rosji przyszło w I wojnie światowej walczyć przeciw Niemcom, germańsko brzmiący Sankt Petersburg przemianowano na Piotrogród. Gdy komuniści obalili cara przenieśli stolicę do Moskwy, a Piotrogród stał się Leningradem. Podczas II wojny światowej ówcześni leningradczycy wsławili się bohaterską Blokadą Leningradu trwającą 872 dni. Miasto, mimo wielkiego naporu ze strony hitlerowców, obroniło się. Z głodu zmarło wówczas 640 tysięcy ludzi. Po upadku ZSRR miastu przywrócono dawne imię Sankt Petersburga (w referendum »za« opowiedziało się 54% mieszkańców) i od 1992 roku jest miastem wydzielonym o statusie podmiotu w Federacji Rosyjskiej.

Trzechsetlecie miasta w 2003 r. było okazją nie tylko do wypromowania Sankt Petersburga, ale i do jego liftingu: na renowację miasta wydano wówczas równowartość ponad miliarda dolarów amerykańskich. W lipcu 2006 r. w Petersburgu miał miejsce zjazd grupy G8, czyli koalicji ośmiu najbardziej wpływowych gospodarczo i politycznie państw świata. Co roku w sezonie letnim w Petersburgu odbywa się międzynarodowe forum ekonomiczne. W zeszłorocznym XI forum wzięło udział 6 tys. gości z ponad 60 krajów, w tym 14 prezydentów, 11 premierów, 4 wicepremierów i 64 ministrów. Podpisano kontarkty handlowe na łączną sumę 13,5 mld USD. Do Petersburga przyjechali wówczas prezesi 200 największych światowych korporacji.

Przeczytaj więcej o historii miasta.
Przeczytaj więcej o założycielu Sankt Petersburga, carze Piotrze Wielkim.

Petersburg zwiększa wciąż fundusze na promocję miasta zagranicą. Zapraszamy do zobaczenia dwóch krótkich filmów kampanii reklamowej Petersburga (2008 r.).





Powyżej ukazana reklama Petersburga ma w humorystyczny sposób przybliżyć miasto (potencjalnym) zachodnim turystom. Jest to kontynuacja kampanii bilboardowej z 2007 r. prowadzonej m.in. w Paryżu, Londynie, Amsterdamie, Pradze i Frankfurcie. Reklama odwołuje się do starego (sięgającego czasów zimnej wojny) stereotypu o niedźwiedziach, które są obecne w codziennym życiu rosyjskich (radzieckich) miast. Niedźwiedzie obecne w reklamie były oczywiście filmowane osobno, w specjalnych boksach, które swymi konturami imitowały kształty znanych petersburskich zabytków. Wskutek zabiegów graficznych zostały później wpisane w kadry zdjęć Ermitażu i soboru Kazańskiego. Stąd też tytuł kampanii marketingowej: Saint Petersburg — no bears, just beauties (Sankt Petersburg — żadnych niedźwiedzi, czyste piękno). Agencja reklamowa: Wołga Wołga.